Νυχτερινά, Αργίες, Κυριακές, Υπερωρίες, Υπερεργασία & Ασφαλιστικές Εισφορές
Τι αλλάζει με τη νέα Εγκύκλιο e-ΕΦΚΑ 19/2025 για τις Ασφαλιστικές Εισφορές στις προσαυξήσεις των επιδομάτων νυχτερινής εργασίας, υπερεργασίας, υπερωρίας, κατά τις Κυριακές και αργίες εργαζομένων με καθεστώς πλήρους απασχόλησης.
Κοινοποιήθηκε από τον e-ΕΦΚΑ νέα εγκύκλιος 19/2025, στην οποία δίνονται διευκρινίσεις σχετικά με την απαλλαγή από ασφαλιστικές εισφορές των ποσών που προκύπτουν από των πάσης φύσεως προσαυξήσεων των επιδομάτων νυχτερινής εργασίας, αμοιβής υπερεργασίας, υπερωρίας και προσαύξησης αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου (Π.Δ 62/2025) εργαζομένων με καθεστώς πλήρους απασχόλησης.
Τροποποίηση του άρθρου 41 του ν. 5184/2025, επεκτείνεται, από 01/11/2025 ως προς το:
- Πεδίο εφαρμογής, από την αρχική απαλλαγή ασφαλιστικών εισφορών επί των ποσοστών προσαυξήσεων
- Στις περιπτώσεις χορήγησης επιπλέον των προβλεπόμενων προσαυξήσεων.
Σύμφωνα με τις Νέες κοινοποιούμενες διατάξεις του άρθρου 73 του ν. 5239/2025 από 1.11.2025 (ημερομηνία έναρξης ισχύος/μισθολογική περίοδος Νοεμβρίου 2025) δεν υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές (εργατικές και εργοδοτικές) τα ποσά που αντιστοιχούν σε οποιοδήποτε ποσοστό προσαυξήσεων που αφορούν:
- Επιδόματα νυχτερινής εργασίας
- Αμοιβή Υπερεργασίας / Υπερωρίας
- Προσαύξηση αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές & Αργίες
- Περιπτώσεις χορήγησης προσαύξησης από συλλογική σύμβαση εργασίας ή οικειοθελώς από τον εργοδότη
εργαζομένων με καθεστώς πλήρους απασχόλησης, στο σύνολο των κλάδων της οικονομίας.
Επομένως, το συνολικό ποσό της ασφαλιστικής εισφοράς ασφαλισμένων μισθωτών και εργοδοτών υπολογίζεται επί του ποσού των πάσης φύσεως αποδοχών των εργαζομένων, χωρίς να προσμετράται η προσαύξηση αυτή, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης.
Σημειώνεται ότι αν οι εργοδότες αποφασίσουν να υπολογίζουν τις προσαυξήσεις για τις περιπτώσεις της νυχτερινής απασχόλησης και των Κυριακών και αργιών στον καταβαλλόμενο και όχι στο νόμιμο μισθό, τότε για τη διαφορά της προσαύξησης που υπολογίστηκε στον καταβαλλόμενο από το νόμιμο μισθό, θα υπόκειται σε παρακράτηση ασφαλιστικών εισφορών.
Μερικά Παραδείγματα:
Α) Υπάλληλος γραφείου σε επιχείρηση, με ατομική σύμβαση εξαρτημένης εργασίας 40 ωρών την εβδομάδα (πλήρης απασχόληση) και μηνιαίες αποδοχές 1.000,00 €. Εκτάκτως, απασχολήθηκε τρεις (3) ώρες επιπλέον τη μία εβδομάδα (μία ώρα/μέρα). Η επιχείρηση έχει συμφωνήσει με την ατομική σύμβαση εργασίας ότι η προσαύξηση που θα χορηγείται για την υπερεργασία θα είναι 30%, αντί του νόμιμου 20% όπως προβλέπεται στο άρθρο 194 του π.δ. 62/2025.
Για τις τρεις (3) ώρες υπερεργασίας, οι επιπλέον αποδοχές θα είναι 18,00€. Η προσαύξηση είναι 5,40€. Οι συνολικές εισφορές υπολογίζονται μόνο στο ποσό του μισθού και των επιπλέον αποδοχών υπερεργασίας, δηλαδή 1.018,00€ (1.000,00+18,00€) χωρίς την προσαύξηση υπερεργασίας ποσού 5,40€.
Επομένως, στην Α.Π.Δ. θα δηλωθεί το ποσό των αποδοχών που υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές, δηλαδή το ποσό των 1.018,00€.
Β) Ανειδίκευτος εργάτης άγαμος χωρίς προϋπηρεσία, απασχολείται καθημερινά σε βιομηχανία παραγωγής άρτου, η οποία διαθέτει Επιχειρησιακή Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (Ε.Σ.Σ.Ε.), με πρωινό ωράριο 9:00π.μ. έως 5μ.μ., αλλά, εκτάκτως, απασχολήθηκε τρεις (3) φορές μέσα στο μήνα αντί για 9π.μ-5μ.μ., κατά τις νυχτερινές ώρες από της 22:00μ.μ μέχρι της 6:00π.μ. Ο μηνιαίος μισθός είναι 1.000,00€. Επομένως, για τις τρεις ημέρες της νυχτερινής εργασίας πρέπει να υπολογιστεί με προσαύξηση, η οποία βάση της συγκεκριμένης Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, με 50%, αντί του νόμιμου 25% βάσει του άρθρου 150 του π.δ. 62/2025.
Επειδή η προσαύξηση για τη νυχτερινή εργασία υπολογίζεται επί των νόμιμων αποδοχών (880,00), για τις τρεις (3) ημέρες νυχτερινής εργασίας οι συνολικές αποδοχές προσαύξησης είναι 52,80€, οι οποίες απαλλάσσονται των ασφαλιστικών εισφορών. Οι συνολικές εισφορές θα υπολογιστούν μόνο για τον μηνιαίο μισθό των συμφωνημένων αποδοχών των 1.000,00€ και όχι και των επιπλέον αποδοχών της προσαύξησης ποσού 52,80€.
Επομένως, στην ΑΠΔ θα δηλωθεί μόνο ο μηνιαίος μισθός, δηλ. 1.000,00€.
Γ) Πωλήτρια σε εμπορικό κατάστημα απασχολήθηκε δύο (2) Κυριακές τον μήνα Δεκέμβριο. Η ατομική σύμβαση εργασίας ορίζει μηνιαίες αποδοχές 900,00€ και προσαύξηση 100% των αποδοχών (επί των νόμιμων αποδοχών) όταν απασχολούνται τις Κυριακές και στις εορτές, αντί του νόμιμου 75% που προβλέπεται στο άρθρο 219 του π.δ. 62/2025. Σημειωτέων, λόγω της απασχόλησης της εργαζόμενης τις δύο (2) Κυριακές, δόθηκαν δύο ημέρες ανάπαυσης εντός των επόμενων εβδομάδων που απασχολήθηκε τις Κυριακές.
Υποπεριπτώσεις:
i) Η προσαύξηση για την απασχόληση τις δύο (2) Κυριακές υπολογίζεται επί των νόμιμων αποδοχών (880,00€) και οι συνολικές αποδοχές προσαύξησης είναι 70,40€.
Επομένως, το ποσό στο οποίο θα υπολογισθούν οι ασφαλιστικές εισφορές και θα δηλωθεί στην ΑΠΔ θα είναι μόνο ο μηνιαίος μισθός 900,00€, καθώς το ποσό της προσαύξησης 70,40€ απαλλάσσεται της καταβολής των εισφορών.
ii) Αν ο εργοδότης εξ ελευθεριότητας, αποφασίσει να χορηγήσει την προσαύξηση (100% στο ημερομίσθιο της Κυριακής) στον καταβαλλόμενο μισθό(900,00€) η προσαύξηση αναλογεί στα 72,00€. Η διαφορά προσαύξησης επί του καταβαλλόμενου και του νόμιμου, εδώ είναι 1,60€ (72,00€-70,40€), το οποίο υπόκειται σε παρακράτηση ασφαλιστικών εισφορών.
Επομένως, στην ΑΠΔ θα δηλωθεί ο μηνιαίος μισθός 900,00€ συν τη διαφορά της προσαύξησης επί του καταβαλλόμενου ωρομισθίου από το νόμιμο, ήτοι 1,60€ δηλ. 901,60€.
Τα ανωτέρω παραδείγματα είναι ενδεικτικά και δεν συμπεριλαμβάνουν λοιπές περιπτώσεις θεσμοθετημένων προσαυξήσεων ή σώρευσης προσαυξήσεων στις αποδοχές των ασφαλισμένων πλήρους απασχόλησης, όπως παράνομη υπερωρία 120% ή απασχόλησης νύχτας σε αργία. Ζητήματα υπολογισμών ημερομισθίων, ωρομισθίων, ποσοστού προσαυξήσεων και σώρευσης αυτών ανά κατηγορία και λοιπά θέματα εργατικής νομοθεσίας, άπτονται του ελέγχου και της πληροφόρησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας.
Η έναρξη ισχύος του αρ. 73 του ν. 5239/2025 σύμφωνα με την παρ.4 αρ. 103 του ίδιου νόμου, αρχίζει από την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα της δημοσίευσής του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ήτοι από την 01/11/2025.
Δαλαμάγκα Κ. Ευγενία
Λογίστρια Φοροτεχνικός Α' τάξης